» بیماریهای مغز » کار سلول های خاکستری مغز چیست ؟
کار سلول های خاکستری مغز چیست ؟
بیماریهای مغز - اعصاب و روان

کار سلول های خاکستری مغز چیست ؟

آذر 29, 1402 130320

سلول های خاکستری مغز (Neurons) بخشی از سیستم عصبی مرکزی انسان هستند و وظیفه اصلی آن‌ها انتقال اطلاعات الکتریکی و شیمیایی در قسمت‌های مختلف بدن از جمله مغز و نخاع است. این سلول‌ها به واسطهٔ دستگاه نورونی و اتصالات سیناپسی، می‌توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و اطلاعات را از طریق سیگنال‌های الکتریکی به یکدیگر منتقل کنند.

سلول‌های خاکستری مغز در فعالیت‌های حسی، حرکتی، حافظه، اندیشه، خواب و بیداری و عملکرد دیگر سیستم عصبی دخیل هستند. این سلول‌ها با ترکیب با هم و ایجاد شبکه‌های نورونی، وظیفه برقراری ارتباطات بین سطوح مختلف مغز و سایر بخش‌های سیستم عصبی را بر عهده دارند و از اهمیت ویژه‌ای در فرایندهای شناختی، عاطفی و حرکتی انسان برخوردارند.

بخوانید  اختلال بیش فعالی- نقص توجه (ADHD) در کودکان + علت و درمان

ساختار و عملکرد سلول های خاکستری مغز

سلول‌های خاکستری مغز به دو بخش اصلی تقسیم می‌شوند: سوما (سیل) و اکسون.

  • سوما، بخش اصلی سلول خاکستری مغز است و شامل هسته سلولی، دندریت‌ها (بروزش‌های غیر موازی از سوما) و آکسون (بروزش‌یکی موازی با بدن سلول) می‌شود. در واقع، هسته سلولی شامل محتویات ژنتیکی سلول است و مسئول کنترل فعالیت‌های سلولی است. دندریت‌ها نیز، برای دریافت سیگنال‌های از سایر سلول‌ها استفاده می‌شوند.
  • آکسون، برای انتقال سیگنال‌های الکتریکی و شیمیایی به سلول‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای این کار، آکسون‌ها به دو صورت می‌توانند ارتباط برقرار کنند: یا مستقیماً به سلول‌های دیگر متصل شوند یا از طریق شبکه‌های سیناپسی به سلول‌های دیگر ارتباط برقرار کنند.

به طور کلی، سیستم عصبی انسان شامل بیش از ۱۰۰ میلیارد سلول خاکستری مغز است که با توجه به وظایف خاص خود به گونه‌ای به هم پیوسته‌اند که تشکیل یک شبکهٔ پیچیده‌ای از سلول‌های عصبی را می‌دهند. این شبکه‌های نورونی، برای فعالیت‌های مختلف سیستم عصبی و در نهایت برای حفظ تعادل و عملکرد صحیح سیستم عصبی اساسی هستند.

ساختار و عملکرد سلول های خاکستری مغز

اشکال مختلف سلول های خاکستری مغز

سلول‌های خاکستری مغز با توجه به نوع وظایفشان، به شکل‌های مختلفی ترکیب می‌شوند. به طور کلی، می‌توان سلول‌های خاکستری مغز را به دو دسته عمده تقسیم کرد:

  1. سلول‌های حسی: این سلول‌ها مربوط به انتقال اطلاعات حسی به مغز هستند و به این منظور معمولاً در حسگرهای حسی (مانند چشم، گوش و بینایی) قرار دارند.
  2. سلول‌های حرکتی: این سلول‌ها به انتقال اطلاعات حرکتی از مغز به عضلات بدن کمک می‌کنند و به این منظور معمولاً در مرکز حرکت (مانند مغزچه) قرار دارند.
بخوانید  عرق كردن زياد در خواب نشانه چيست؟

علاوه بر این دسته‌بندی، سلول‌های خاکستری مغز به شکل‌های مختلفی می‌توانند در گروه‌های کوچکتر تقسیم شوند، به عنوان مثال:

  1. سلول‌های پیرامیدی: این سلول‌ها شکل بلند و مستطیلی دارند و برای کنترل حرکت‌های ارادی و برقراری ارتباط بین نواحی مختلف مغز استفاده می‌شوند.
  2. سلول‌های گرانولی: این سلول‌ها شکل کوتاه و کروی دارند و برای پردازش اطلاعات حسی و شناختی به کار می‌روند.
  3. سلول‌های پورکینجی: این سلول‌ها برای کنترل حرکت‌های ناارادی مانند ریتم تنفس استفاده می‌شوند.

در کل، سلول‌های خاکستری مغز و اتصالات سیناپسی بین آن‌ها، تشکیل دهندهٔ سیستم عصبی پیچیدهٔ انسان هستند و درک بهتر از وظایف و عملکرد آن‌ها، به درک بهتر از عملکرد و رفتار مغز و سیستم

اشکال مختلف سلول های خاکستری مغز

سایر ویژگیهای سلول خاکستری مغز

علاوه بر تقسیم‌بندی‌هایی که در پاسخ قبلی ذکر شد، می‌توان سلول‌های خاکستری مغز را بر اساس دیگر ویژگی‌هایی مانند مکان قرارگیری در مغز، اندازه، شکل و نوع اتصالات سیناپسی تقسیم‌بندی کرد. برخی از این تقسیم‌بندی‌ها عبارتند از:

  1. تقسیم‌بندی بروزمغزی- میدانی: در این تقسیم‌بندی، سلول‌های خاکستری مغز بر اساس مکان قرارگیری در مغز به دو دسته بروزمغزی و میدانی تقسیم می‌شوند. سلول‌های خاکستری بروزمغزی در قشر مغز قرار دارند و برای پردازش اطلاعات حسی، حرکتی و شناختی به کار می‌روند. سلول‌های خاکستری میدانی به دسته‌ای از سلول‌های خاکستری مغز گفته می‌شود که در قشر مغز و پایین‌تر از آن قرار دارند و برای کنترل عملکرد‌های اندامی مانند خواب، خلق و خوی، شناخت و رفتار اجتماعی به کار می‌روند.
  2. تقسیم‌بندی سلول‌های استخوانی و پراکسیمال: در این تقسیم‌بندی، سلول‌های خاکستری مغز بر اساس موقعیت آن‌ها نسبت به محور بدن تقسیم می‌شوند. سلول‌های استخوانی در قشر مغز واقع شده‌اند و وظیفه پردازش اطلاعات حسی و شناختی را بر عهده دارند. سلول‌های پراکسیمال در بخش‌های عمقی تر مغز و در ناحیهٔ مرکزی مغز قرار دارند و وظیفه کنترل حرکت‌های عضلانی را دارند.
  3. تقسیم‌بندی سلول‌های ستاره‌ای، بیضی‌ای و پیرامونی: در این تقسیم‌بندی، سلول‌های خاکستری مغز بر اساس شکل و نوع اتصالات سیناپسی تقسیم می‌شوند. سلول‌های ستاره‌ای شکلی شبیه به ستاره دارند و از سلول‌های حاوی نورون‌هایی هستند که وظیفه تنظیم ترکیب شیمیایی سیال مغزی را برعهده دارند. سلول‌های بیضی‌ای شکلی بیضی‌ای دارند و از سلول‌های حاوی نورون‌هایی هستند که در پردازش اطلاعات حسی و شناختی نقش دارند. سلول‌های پیرامونی شکلی شبیه به پیرامون دارند و برای حفظ و محافظت از سلول‌های عصبی موجود در مغز و ساختارهای دیگر مغز به کار می‌روند.
بخوانید  عوارض شیمی درمانی سرطان مغز استخوان چیست

سلول های خاکستری مغز چگونه از بین می روند؟

سلول‌های خاکستری مغز ممکن است به دلایل مختلفی از بین بروند. برخی از دلایل این موضوع شامل:

  1. بیماری های نورولوژیکی: برخی از بیماری های نورولوژیکی مانند آلزایمر، پارکینسون، صرع و مالتیپل اسکلروزیس می‌توانند باعث مرگ سلول‌های عصبی و از بین رفتن آن‌ها شوند.
  2. آسیب های مغزی: آسیب های مغزی مانند ضربه، حادثه و یا سایر شرایطی که می‌توانند به سرعت اتفاق بیافتند، ممکن است باعث مرگ سلول های خاکستری مغز شوند.
  3. بیماری‌های خاص: برخی بیماری‌های خاص مانند اختلالات متابولیکی، عفونت‌های مغزی، سرطان و سایر بیماری‌های نادر می‌توانند باعث از بین رفتن سلول‌های خاکستری مغز شوند.
  4. عملیات جراحی: عملیات جراحی مغز نیز ممکن است باعث مرگ سلول‌های خاکستری مغز شود.
  5. پیری: پیری نیز باعث از بین رفتن سلول‌های خاکستری مغز می‌شود.

در کل، از بین رفتن سلول‌های خاکستری مغز می‌تواند بر روی عملکرد مغز و عملکرد روانی و حافظه تأثیر داشته باشد و به دلیل این مهم، پیشگیری از بروز بیماری‌های مغزی و مراقبت از سلامتی مغز مهم است.

مغز

ایا سلول های خاکستری مغز ترمیم میشود ؟

در حالت کلی، سلول های خاکستری مغز از طریق فرایندهای نوروپلاستیک قادر به ترمیم و بازسازی خود هستند. با این حال، این فرایندهای بازسازی و ترمیم بستگی به نوع آسیب و شدت آن دارند.

بخوانید  کمبود چه ویتامینی باعث زودرنجی , گریه و استرس میشود ؟

برای مثال، در مواردی که سلول های خاکستری مغز به دلیل بیماری های نورولوژیکی مانند آلزایمر و پارکینسون از بین رفته‌اند، ترمیم آن‌ها به طور کامل امکان پذیر نیست ولی در برخی موارد می‌توان با استفاده از ترکیبی از درمان‌های دارویی و تغییر در شیوه زندگی، فرایند بازسازی و بهبود عملکرد مغز را شروع کرد.

در مواردی که آسیب به دلیل حادثه و یا ضربه مغزی اتفاق افتاده است، مغز می‌تواند سعی در بازسازی سلول های خاکستری مغز داشته باشد، اما به دلیل شدت آسیب، این بازسازی ممکن است نسبتاً کند و در برخی موارد نیز به کاملی انجام نشود.

به طور کلی، ترمیم سلول‌های خاکستری مغز به شدت آسیب دیده، زمان بیشتری نیاز دارد و ممکن است در بعضی از موارد کاملاً محدود و حتی غیر ممکن باشد. بنابراین، پیشگیری از آسیب به مغز و بهبود سلامت مغز با بهداشت مناسب، مصرف تغذیه مناسب و انجام فعالیت های فیزیکی و ذهنی مناسب می‌تواند بسیار موثر باشد.

کرکم

برای تقویت سلول های خاکستری مغز چه بخوریم ؟

برای تقویت سلول های خاکستری مغز، می‌توانید به موارد زیر توجه کنید:

  1. مصرف مواد مغذی: مصرف مواد غذایی با ارزش غذایی بالا، مانند میوه‌ها و سبزیجات، ماهی، گوشت سفید و سالم، تخم مرغ و مغزهایی مانند بادام، گردو، کاج و فندق، می‌تواند به تقویت سلول‌های خاکستری مغز کمک کند.
  2. فعالیت های بدنی: فعالیت های ورزشی منظم می‌تواند سلامت مغز را تقویت کند و تاثیر مثبتی بر سلول‌های خاکستری مغز داشته باشد.
  3. فعالیت های شناختی: انجام فعالیت‌های شناختی مانند حل مسائل، بازی های حافظه و تمرینات شناختی می‌تواند سلول های خاکستری مغز را تقویت کند.
  4. خواب به میزان کافی: خواب به میزان کافی و منظم باعث تقویت سلول‌های خاکستری مغز و بهبود عملکرد مغزی می‌شود.
  5. کاهش استرس: کاهش استرس و اضطراب نیز می‌تواند به تقویت سلول‌های خاکستری مغز کمک کند.

در کل، یک ترکیب مناسب از تمرینات فیزیکی، فعالیت‌های شناختی، خوراکی‌های سالم و استرس کم می‌تواند به تقویت سلول های خاکستری مغز و بهبود عملکرد مغزی کمک کند.

سلول های خاکستری چند درصد از مغز انسان هستند ؟

سلول‌های خاکستری مغز، حدود ۴۰٪ حجم مغز انسان را شامل می‌شوند. با این حال، میزان دقیق حجم سلول های خاکستری مغز، به عوامل مختلفی مانند جنسیت، سن، اندازه مغز و سلامتی مغزی فرد بستگی دارد.

بخوانید  چگونه کمبود ویتامین b12 را جبران کنیم؟

علاوه بر حجم، سلول های خاکستری مغز همچنین برای انجام کارکردهای مختلفی در مغز مسئولیت دارند. این سلول‌ها از جمله انواعی از نورون‌ها هستند که در بخش‌های مختلفی از مغز قرار دارند، از جمله قشر مغزی، هسته‌های زیر قشری، هیپوکامپ و مخاطبین دیگر. هر قسمت از مغز، با توجه به کارکرد خاص خود، نوعی از سلول های خاکستری مغز دارد. به عنوان مثال، قشر مغزی، بخشی از مغز که برای فرآیندهای شناختی و حسی مسئول است، حاوی بیشترین تعداد سلول‌های خاکستری مغز است.

در کل، سلول های خاکستری مغز نقش بسیار مهمی در فرآیندهای مختلف مغز دارند و برای حفظ سلامت و عملکرد مغزی بهینه، نیاز است که این سلول‌ها به درستی تغذیه و تحریک شوند.

داروی ترمیم سلولهای خاکستری مغز

در حال حاضر، هیچ دارویی برای ترمیم سلول های خاکستری مغز وجود ندارد. با این حال، برخی داروها و مواد غذایی می‌توانند به بهبود عملکرد مغز کمک کنند. به عنوان مثال، مصرف مواد غذاییی مانند ماهی، گردو، بادام، انجیر، تخمه سویا، گیاهان دارویی مانند زعفران و زنجبیل، و مواد معدنی مانند روی و منیزیم می‌توانند بهبود عملکرد مغزی را تسریع کنند.

بخوانید  روش خوابیدن به روی شکم چه مزایا و معایبی دارد ؟

علاوه بر این، فعالیت بدنی منظم و تمرین های شناختی مانند حل مسائل و بازی های ذهنی می‌توانند به بهبود عملکرد مغزی کمک کنند و توانایی حافظه، تمرکز و یادگیری را افزایش دهند. در صورت وجود بیماری هایی مانند آلزایمر و پارکینسون، داروهایی وجود دارد که به بهبود عملکرد مغز کمک می‌کنند، اما در مواردی که سلول های خاکستری مغز آسیب دیده اند، در حال حاضر هیچ دارویی برای ترمیم آنها وجود ندارد.

رزماری

کدام ویتامین برای سلول های خاکستری خوب است؟

ویتامین‌های مختلف می‌توانند برای سلول های خاکستری مفید باشند. برای مثال:

  1. ویتامین B6: این ویتامین به بهبود فعالیت سلول‌های عصبی کمک می‌کند و موجب افزایش عملکرد مغزی می‌شود. مواد غذاییی مانند مرغ، ماهی، برنج، آووکادو، موز، برگهای سبز و سیر حاوی ویتامین B6 هستند.
  2. ویتامین B12: این ویتامین می‌تواند به بهبود حافظه و تمرکز کمک کند. مواد غذاییی مانند گوشت، مرغ، ماهی، شیر، تخم مرغ، برگهای سبز و غلات کامل حاوی ویتامین B12 هستند.
  3. ویتامین E: این ویتامین به عنوان یک آنتی‌اکسیدان عمل می‌کند و سلول‌های مغزی را از آسیب‌های اکسیداتیو محافظت می‌کند. مواد غذاییی مانند آووکادو، بادام، بادام زمینی، بذرهای کدو و روغن‌های گیاهی حاوی ویتامین E هستند.
  4. ویتامین D: این ویتامین به عملکرد عصبی کمک کرده و می‌تواند به بهبود تمرکز و خلق و خوی کمک کند. از آنجایی که بسیاری از ما در کمبود ویتامین D هستیم، مصرف مکمل‌های ویتامین D می‌تواند مفید باشد.

لازم به ذکر است که تغذیه مناسب شامل مواد غذایی متنوع و سالم و نوشیدن آب کافی نیز به بهبود سلامتی عمومی بدن و عملکرد مغز کمک می‌کند.

به این نوشته امتیاز بدهید!

آواتار واحد نویسندگی دندان لند

واحد نویسندگی دندان لند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • ×