رفلاکس معده چیست؟ ۶ راه جلوگیری از رفلاکس معده
آنچه در این مطلب میخوانید
سوزش وسط قفسه سینه بعد از غذا و طعم تلخ اسید در دهان، نشان می‌دهند که شما دچار رفلاکس معده هستید. در این حالت، اسید معده به مری برمی‌گردد و باعث احساس سوزش سر دل می‌شود. بسیاری از افراد این بیماری را دارند، ولی آن را جدی نمی‌گیرند؛ اگر به‌طور مداوم دچار رفلاکس شوید، اسید معده به مری آسیب می‌زند و مشکلات جدی‌تر مانند ازوفاژیت (التهاب مری) به‌وجود می‌آورد. در این مقاله به شما می‌گوییم که رفلاکس معده چیست و روش‌های جلوگیری از این مشکل را هم بررسی می‌کنیم.
رفلاکس معده چیست؟
رفلاکس معده زمانی اتفاق می‌افتد که اسید و محتویات داخل معده به مری (یا حتی دهان) برگردند. بین مری و معده دریچه‌ای عضلانی (دریچه تحتانی مری) قرار دارد. بعد از ورود غذا به معده، این دریچه بسته می‌شود تا محتویات معده به مری برنگردند. اگر دریچه تحتانی مری ضعیف شود یا آسیب ببیند، درست عمل نمی‌کند؛ در نتیجه اسید معده به سمت بالا بر می‌گردد و باعث ایجاد احساس سوزش و ناراحتی می‌شود.
اصلی‌ترین و مهم‌ترین علائم رفلاکس معده، سوزش سر دل و برگشت اسید (یا غذای هضم‌نشده) به گلو است. گاهی این مشکل در همه افراد (حتی نوزادان) پس از خوردن غذاهای چرب اتفاق می‌افتد و معمولا مشکلی خاص ایجاد نمی‌کند؛ اما اگر به‌طور مداوم دچار رفلاکس شدید معده می‌شوید، برگشت اسید به بافت مری آسیب می‌زند و باید تحت نظر پزشک این مشکل را درمان کنید.
بررسی روش‌های جلوگیری از رفلاکس معده
برای کنترل و جلوگیری از رفلاکس معده، باید عادت‌های روزانه خود را تغییر دهید. برای مثال باید مصرف غذاهای چرب و تند را کنار بگذارید و وزن خود را کاهش دهید. البته اگر رفلاکس معده شدید دارید، گاهی پزشک برایتان داروهای کنترل‌کننده اسید معده تجویز می‌کند. یکی از داروهای موثر تجویزی پزشک، فورایز قرص مهارکننده قوی ترشح اسید معده است. این دارو برای درمان رفلاکس معده، التهاب مری ناشی از اسید، زخم معده و عفونت هلیکوباکتر پیلوری استفاده می‌شود. در ادامه روش‌های جلوگیری از رفلاکس معده را به شما می‌گوییم.
۱. کاهش وزن برای جلوگیری از رفلاکس معده
وزن بالا باعث افزایش فشار روی شکم می‌شود؛ این فشار اضافی، دریچه تحتانی مری را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد؛ بنابراین اسید راحت‌تر از معده وارد مری می‌شود. اگر اضافه‌وزن دارید حتی چند کیلو کاهش وزن، باعث کم شدن فشار روی معده و مری می‌شود و رفلاکس را کاهش می‌دهد.
۲. بالا نگه داشتن سر هنگام خوابیدن برای پیشگیری از رفلاکس معده
اگر کاملا صاف بخوابید (یعنی سر و بدن شما در یک راستا باشند) احتمال بازگشت اسید معده به مری بیشتر است. با‌این‌حال اگر هنگام خواب سر خود را بالاتر از بدن قرار دهید، رفلاکس کاهش پیدا می‌کند. برای این کار چندین بالش زیر سر خود بگذارید یا از تخت‌های قابل تنظیم شیب‌دار استفاده کنید.
۳. برای جلوگیری از رفلاکس معده غذاهای محرک نخورید
رفلاکس معده با مصرف غذاها و نوشیدنی‌های محرک تشدید می‌شود. در ادامه این مواد غذایی را به شما می‌گوییم:
- قهوه و سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار
- شکلات
- نعناع
- غذاهای چرب یا سرخ‌کردنی
این خوراکی‌ها باعث شل شدن دریچه LES (اسفنکتر تحتانی مری) و افزایش تولید اسید معده می‌شوند. البته هر فردی به غذاهایی خاص حساسیت نشان می‌دهد؛ شما باید غذای محرک معده خودتان را بشناسید و از آنها مصرف نکنید.
۴. ترک سیگار برای کاهش رفلاکس معده
اگر سیگار می‌کشید، رفلاکس معده شما تشدید می‌شود. اولین دلیل این است که با کشیدن سیگار میزان بزاق دهان کاهش پیدا می‌کند. بزاق دهان، یکی از عوامل طبیعی خنثی‌کننده اسید معده است. همچنین پس از سیگار کشیدن، فشار روی دریچه تحتانی مری کم می‌شود و احتمال باز شدن آن بالاتر می‌رود. البته سیگار باعث سرفه‌های مکرر نیز می‌شود؛ همین موضوع احتمال برگشت اسید معده به مری را بیشتر می‌کند.
۵. بعد از غذا بلافاصله نخوابید تا دچار رفلاکس نشوید
یکی از عادت‌های مضر که باعث تشدید رفلاکس می‌شود، دراز کشیدن یا خوابیدن بلافاصله بعد از غذا است. در این شرایط معده پر است و به دریچه LES فشار وارد می‌شود؛ بنابراین اسید معده به مری برمی‌گردد. بعد از غذا حداقل ۲ تا ۳ ساعت صبر کنید و سپس بخوابید تا معده شما فرصت کافی برای هضم غذا داشته باشد.
۶. پوشیدن لباس‌های راحت و گشاد برای کاهش رفلاکس معده
لباس‌های تنگ (به‌ویژه در ناحیه کمر و شکم) به داخل شکم و مری فشار می‌آورند و باعث باز شدن دریچه LES می‌شوند. به همین دلیل، اگر رفلاکس معده دارید، همیشه هنگام غذا خوردن و بعد از آن، لباس‌های راحت و گشاد بپوشید.
روش‌های درمان رفلاکس معده با مصرف دارو
برای کنترل و کاهش علائم رفلاکس شدید معده، باید علاوه بر رعایت نکته‌هایی که در بخش قبل به شما گفتیم، زیر نظر پزشک از داروهای مناسب استفاده کنید. پزشک با توجه به شدت بیماری شما، داروی مناسب برای شما تجویز می‌کند. یکی از داروهای بسیار موثر در این زمینه فورایز است؛ این قرص با مهار ترشح اسید معده از طریق رقابت با یون پتاسیم، علائم رفلاکس را کاهش می‌دهد. در ادامه سایر داروهای موثر در این زمینه را به شما معرفی می‌کنیم:
- داروهای آنتی‌اسید: آنتی‌اسیدها برای تسکین علائم رفلاکس معده خفیف مناسب هستند. این داروها با خنثی کردن اسید موجود در معده، احساس سوزش سردل را کاهش می‌دهند؛ اما اثر آنها کوتاه‌مدت است.
- مسدودکننده‌های گیرنده هیستامین (H2 Blockers): این دسته از داروها با مسدود کردن گیرنده‌های هیستامین در معده، ترشح اسید را کاهش می‌دهند و اثری طولانی‌تر نسبت به آنتی‌اسیدها دارند. اگر چند بار در هفته، رفلاکس معده خفیف تا متوسط دارید؛ زیر نظر پزشک از این داروها استفاده کنید.
- مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPI): این داروها برای کنترل رفلاکس معده شدید و مکرر مناسب هستند و با مهار تولید اسید معده، به ترمیم آسیب‌های مری ناشی از اسید هم کمک می‌کنند.
توجه کنید که چه برای مصرف و چه قطع داروهای رفلاکس معده، باید با پزشک مشورت کنید. پزشک با توجه به شرایط و شدت بیماری، داروی مناسب را به شما پیشنهاد می‌دهد و دوز و دوره مصرف آن را نیز مشخص می‌کند.
کنترل رفلاکس معده با تغییر سبک زندگی و مصرف داروی مناسب زیر نظر پزشک
در این مقاله بررسی کردیم که رفلاکس معده چیست و چطور باید از این مشکل جلوگیری کنید. به حالتی که در آن اسید معده وارد مری می‌شود، رفلاکس می‌گویند. این شرایط علائمی مثل احساس طعم تلخ در گلو و سوزش سر دل به‌همراه دارد. برای کنترل علائم رفلاکس باید مصرف غذاهای محرک را کنار بگذارید، وزن خود را کاهش دهید و هنگام خواب سر خود را بالاتر از بدن قرار بدهید. علاوه بر این، اگر دچار رفلاکس شدید معده هستید، زیر نظر پزشک از داروهای مناسب استفاده کنید.
شرکت داروسازی دکتر عبیدی با بیش از ۷۹ سال تجربه و سابقه فعالیت، یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین برندهای دارویی ایران است. این مجموعه همیشه با دقت بالا در تولید دارو و ارائه درمان‌های موثر، تلاش کرده است تا نیازهای شما بیماران را برطرف کند.
